De factoren die de terugverdientijd bepalen

Vier elementen wegen het zwaarst:

• Uw eigenverbruik. Hoe meer van uw opgeslagen zonnestroom u zelf gebruikt, hoe meer u bespaart. Een batterij tilt het eigenverbruik van gemiddeld zo’n 30 procent naar 60 tot 70 procent.
• Het verschil tussen afname- en injectietarief. U bespaart de volle afnameprijs op elke kilowattuur die u uit de batterij haalt, terwijl diezelfde kilowattuur op het net maar een beperkt injectietarief zou opbrengen. Hoe groter dat verschil, hoe sneller een batterij loont.
• Het capaciteitstarief. Een slim gestuurde batterij kan uw maandpiek beperken en zo een deel van uw nettarief drukken, al hangt dat effect sterk af van de sturing (fluvius.be).
• De investering. De aankoopprijs, inclusief omvormer, installatie en keuring, en zonder gewestelijke premie, bepaalt het bedrag dat u moet terugverdienen. Zie de prijspagina voor richtbedragen.

Daarbovenop speelt uw energiecontract een grote rol. Een dynamisch contract laat u toe de batterij te laden wanneer de stroom goedkoop is en te gebruiken wanneer die duur is, wat de terugverdientijd kan verkorten. Met een klassiek vast contract valt dat voordeel grotendeels weg en rekent u vooral op het verhoogde eigenverbruik.

Degradatie en levensduur

Een batterij slijt. Elke laadcyclus vermindert de maximale capaciteit een klein beetje, een proces dat degradatie heet. Fabrikanten drukken de levensduur daarom uit in twee grootheden: het aantal gegarandeerde laadcycli en het aantal jaren, met een beloofde restcapaciteit op het einde van de garantie. Een typische garantie belooft bijvoorbeeld dat de batterij na tien jaar of na enkele duizenden cycli nog een bepaald percentage van haar oorspronkelijke capaciteit haalt, vaak in de orde van 70 tot 80 procent.

Die degradatie telt mee in de terugverdientijd: een batterij die naar het einde van haar leven toe minder opslaat, bespaart ook minder. Vergelijk daarom tussen merken niet alleen de prijs, maar ook de gegarandeerde cycli en de restcapaciteit. Houd er bovendien rekening mee dat de omvormer doorgaans een kortere levensduur heeft dan de batterij zelf en ooit vervangen kan worden. Reken die vervangingskost mee in uw langetermijnplaatje, want hij kan het verschil maken tussen een batterij die net wel of net niet rendeert.

Rekenvoorbeeld van een terugverdientijd

Een vereenvoudigd voorbeeld toont hoe de berekening werkt. Stel dat u een batterij laat plaatsen voor 6.000 euro, installatie en keuring inbegrepen, zonder gewestelijke premie. Door uw eigenverbruik te verhogen bespaart u stroom die u anders tegen de volle afnameprijs van het net zou kopen, terwijl u er voordien maar een laag injectietarief voor kreeg. Stel dat het verschil u ongeveer 500 tot 700 euro per jaar oplevert.

Dan komt de eenvoudige terugverdientijd neer op grofweg negen tot twaalf jaar. Maar die rekensom veronderstelt dat de batterij elk jaar even veel oplevert, en dat klopt niet helemaal: door degradatie daalt de opbrengst op termijn, en mogelijk moet de omvormer tijdens de levensduur vervangen worden. Houdt u daar rekening mee, dan schuift de werkelijke terugverdientijd naar de bovenkant van die vork of eroverheen. Verandert één aanname, bijvoorbeeld een hogere besparing dankzij een dynamisch contract of een lagere aankoopprijs, dan verschuift het hele plaatje. Dat is precies waarom u met uw eigen cijfers moet rekenen; de richtbedragen vindt u op de prijspagina en de passende maat bij capaciteit kiezen.

Sneller rendement: slimmere combinaties

De terugverdientijd van een batterij staat niet los van uw andere keuzes. Vaak levert het meer op om eerst het eigenverbruik te verhogen op manieren die niets of weinig kosten, voordat u in opslag investeert. Zware toestellen overdag laten draaien, is daar het eenvoudigste voorbeeld van: elke kilowattuur die u rechtstreeks gebruikt, hoeft niet door de batterij te passeren. Ook het optimaliseren van uw zonnepanelen kan meer effect hebben dan een batterij, zeker als u er nu weinig hebt; zie daarvoor de pagina over de combinatie met zonnepanelen.

Daarnaast versterkt een hoger verbruik dat deels in de avond valt de businesscase. Een warmtepomp of een elektrische wagen verhoogt uw verbruik dat u met eigen stroom kunt dekken, wat de batterij sneller rendabel maakt. En wie overstapt op een dynamisch energiecontract, kan de batterij laden wanneer de stroom goedkoop is en ze gebruiken wanneer die duur is, wat bovenop het verhoogde eigenverbruik een extra besparing oplevert. De injectievergoeding die u voor overschot krijgt, is immers beperkt en marktgebonden (VREG). Beschouw de batterij dus als één onderdeel van een groter geheel, en laat een installateur verschillende scenario’s naast elkaar zetten in een offerte.

Niet alles is in euro uit te drukken

De terugverdientijd is een belangrijke maatstaf, maar niet de enige reden waarom mensen voor een batterij kiezen. Sommige voordelen laten zich moeilijk in een rekensom vatten en wegen voor de ene huishouden zwaarder dan voor de andere. Het is eerlijk om die apart te benoemen, zodat u ze bewust meeneemt en niet als financieel argument verpakt.

Een eerste reden is een grotere energie-onafhankelijkheid: u gebruikt meer van uw eigen stroom en bent minder gevoelig voor schommelingen in de afname- en injectietarieven. Een tweede is de mogelijkheid van noodstroom, al werkt die alleen met een batterij die uitdrukkelijk een back-up- of eilandfunctie heeft en dekt ze meestal maar een deel van de woning. Een derde is het gevoel dat u uw zonne-energie maximaal benut in plaats van ze goedkoop weg te geven. Deze overwegingen zijn legitiem, maar ze maken een batterij niet automatisch rendabel. Houd de financiële berekening en de niet-financiële motieven gescheiden: zo beslist u met open ogen. Wie vooral op het rendement focust, vindt het volledige kader op de pillarpagina over thuisbatterijen en de cijfermatige aanpak hierboven.